Υπάρχουν μέρες που η ιδέα μιας εξόδου δεν μας ενθουσιάζει καθόλου. Προτιμάμε τον καναπέ, ένα ήσυχο βράδυ στο σπίτι και λιγότερα ερεθίσματα. Αυτό μπορεί να είναι απλώς μια φυσιολογική ανάγκη για ξεκούραση ή ένας τρόπος να προσαρμοστούμε σε μια πιο ήρεμη περίοδο της καθημερινότητας.

Η διάθεση για περισσότερο χρόνο στο σπίτι μπορεί να επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες: το επίπεδο ενέργειας, τον ύπνο, τον καιρό, το φως της ημέρας, το πόσο γεμάτη ήταν η εβδομάδα αλλά και το πόση κοινωνική επαφή είχαμε ήδη.

Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι «δεν θέλουμε ανθρώπους»

Η ανάγκη για χρόνο μόνοι μας δεν είναι το ίδιο πράγμα με την κοινωνική απομόνωση. Μετά από μια απαιτητική ημέρα ή μια περίοδο με πολλές υποχρεώσεις, το σπίτι μπορεί να λειτουργεί ως ένας πιο ήσυχος χώρος όπου μειώνονται τα ερεθίσματα και μπορούμε να ξεκουραστούμε.

Το πόση κοινωνική επαφή θέλουμε διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο και μπορεί να αλλάζει ακόμη και μέσα στην ίδια εβδομάδα.

Επομένως, μια βραδιά στο σπίτι δεν χρειάζεται να ερμηνεύεται ως σημάδι ότι κάτι δεν πάει καλά.

Τι σχέση έχει η εποχή;

Η μετάβαση προς το φθινόπωρο φέρνει μικρότερες ημέρες και διαφορετικές συνθήκες φωτός. Το φως αποτελεί σημαντικό περιβαλλοντικό σήμα για τον κιρκάδιο ρυθμό, το εσωτερικό μας σύστημα χρονισμού που επηρεάζει τον ύπνο και την εγρήγορση.

Παράλληλα, η εποχή μπορεί να αλλάξει τις δραστηριότητες που κάνουμε μέσα στην ημέρα. Έρευνες έχουν βρει εποχικές διαφορές στη σωματική δραστηριότητα, την καθιστική συμπεριφορά και τον ύπνο, αν και τα αποτελέσματα δεν είναι ίδια για όλους.

Έτσι, το «θέλω να μείνω σπίτι σήμερα» μπορεί να είναι αποτέλεσμα ενός συνδυασμού πραγμάτων και όχι μιας μοναδικής αιτίας.

Η ξεκούραση και η απομόνωση δεν είναι το ίδιο

Υπάρχει σημαντική διαφορά ανάμεσα στο «χρειάζομαι μια ήσυχη βραδιά» και στο «δεν θέλω να βλέπω κανέναν εδώ και καιρό».

Στη δεύτερη περίπτωση, έχει σημασία να παρατηρήσουμε αν η αλλαγή συνοδεύεται από επίμονη χαμηλή διάθεση, απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που συνήθως μας ευχαριστούν, σημαντικές αλλαγές στον ύπνο ή την ενέργεια ή δυσκολία να ανταποκριθούμε στις καθημερινές υποχρεώσεις.

Η εποχική συναισθηματική διαταραχή μπορεί να περιλαμβάνει κοινωνική απόσυρση, περισσότερη υπνηλία και αλλαγές στη διάθεση, αλλά δεν πρέπει να συγχέεται με την περιστασιακή ανάγκη για ηρεμία στο σπίτι.

Πώς μπορούμε να καταλάβουμε τι χρειαζόμαστε;

Μερικές φορές βοηθά να κάνουμε μια απλή ερώτηση στον εαυτό μας: «Θέλω να μείνω σπίτι επειδή χρειάζομαι ξεκούραση ή επειδή δεν έχω διάθεση για τίποτα;»

Η διαφορά μπορεί να είναι μικρή, αλλά χρήσιμη.

Αν μετά από μια ήρεμη βραδιά νιώθουμε πιο ξεκούραστοι και έχουμε ξανά διάθεση για τις δραστηριότητές μας, πιθανότατα πρόκειται απλώς για μια φυσιολογική ανάγκη αποφόρτισης.

Αντίθετα, όταν η απομάκρυνση από τους άλλους γίνεται σταθερή και συνοδεύεται από αλλαγές στη διάθεση, στον ύπνο ή στην καθημερινή λειτουργικότητα, αξίζει να το προσέξουμε περισσότερο.

Μερικές μικρές κινήσεις μπορούν να βοηθήσουν

Δεν χρειάζεται να πιέζουμε τον εαυτό μας να είναι διαρκώς κοινωνικός. Μπορούμε όμως να προσπαθήσουμε να διατηρούμε μια βασική ισορροπία:

- Να κρατάμε επαφή με ανθρώπους που μας κάνουν να νιώθουμε καλά.
- Να βγαίνουμε για λίγο έξω μέσα στην ημέρα, όταν είναι εφικτό.
- Να διατηρούμε κάποια μορφή σωματικής δραστηριότητας.
- Να μην εγκαταλείπουμε εντελώς δραστηριότητες που συνήθως απολαμβάνουμε.
- Να επιτρέπουμε στον εαυτό μας να ξεκουράζεται χωρίς να αισθανόμαστε ενοχές.

Η φυσική δραστηριότητα, η επαφή με το φυσικό φως και η διατήρηση κοινωνικών επαφών αποτελούν πρακτικές που προτείνονται και για τη διαχείριση εποχικών συμπτωμάτων όταν αυτά εμφανίζονται.

Πότε η ανάγκη για απομόνωση χρειάζεται περισσότερη προσοχή;

Το να θέλουμε κάποιες φορές να μείνουμε σπίτι είναι φυσιολογικό. Αν όμως η απομάκρυνση από τους άλλους διαρκεί, επηρεάζει τη δουλειά ή τις σχέσεις μας ή συνοδεύεται από επίμονη θλίψη, απώλεια ενδιαφέροντος, σημαντικές αλλαγές στον ύπνο ή άλλες έντονες αλλαγές, είναι καλό να μιλήσουμε με επαγγελματία ψυχικής υγείας ή γιατρό.

Δεν χρειάζεται να περιμένουμε μέχρι τα συμπτώματα να γίνουν πολύ έντονα για να ζητήσουμε βοήθεια.

Τι κρατάμε

Το να θέλουμε μερικές φορές περισσότερο χρόνο στο σπίτι δεν είναι απαραίτητα σημάδι απομόνωσης ή προβλήματος. Μπορεί να είναι απλώς ο τρόπος με τον οποίο το σώμα και το μυαλό μας ζητούν λίγη ηρεμία.

Η εικόνα αλλάζει όταν αυτή η ανάγκη γίνεται επίμονη και αρχίζει να περιορίζει τη ζωή μας. Εκεί αξίζει να κοιτάξουμε λίγο πιο προσεκτικά τι συμβαίνει. https://vitadaily.gr/?p=41703